Mitral kapak yetmezliği, kalbin sol kulakçığı ile sol karıncığı arasındaki mitral kapağın tam kapanamaması sonucu kanın sol kulakçığa geri kaçmasıdır. Bu durum kalbin iş yükünü artırabilir ve zamanla kalp boşluklarında genişlemeye yol açabilir. Hastalığın şiddeti ekokardiyografi ile değerlendirilir.
Mitral kapak yetmezliği belirtileri arasında eforla nefes darlığı, çabuk yorulma, çarpıntı ve ileri evrelerde bacaklarda şişlik bulunur. Hafif dereceli yetmezlik uzun süre belirti vermeyebilir. Tanıda fizik muayene, ekokardiyografi ve gerekli durumlarda ileri kardiyak görüntüleme yöntemlerinden yararlanılır.
Mitral kapak yetmezliği nedenleri arasında mitral kapak prolapsusu, romatizmal kapak hastalığı, enfektif endokardit ve kalp kası hastalıkları yer alır. Koroner arter hastalığına bağlı kalp fonksiyon bozuklukları da kapak kapanmasını etkileyebilir. Tedavi planı, yetmezliğin nedeni ve kalp fonksiyonlarına göre oluşturulur.
Mitral kapak yetmezliği tedavisi, hastalığın derecesine, belirtilere ve sol karıncık fonksiyonlarına göre belirlenir. Hafif olgularda düzenli takip yeterli olabilirken ileri yetmezlikte kapak onarımı veya değişimi gerekebilir. Uygun hastalarda kateter yoluyla mitral kapak onarım yöntemleri değerlendirilebilir.
| Hastalığın Adı | Mitral Kapak Yetmezliği (Mitral Regürjitasyon) |
| Tıbbi Tanımı | Kalbin sol kulakçığı ile sol karıncığı arasında bulunan mitral kapağın tam kapanamaması sonucu kanın bir bölümünün sol karıncıktan sol kulakçığa geri kaçmasıdır. |
| Başlıca Nedenleri | Mitral kapak prolapsusu, dejeneratif kapak hastalığı, romatizmal hastalıklar, enfektif endokardit, kalp krizi ve sol karıncığın genişlemesi neden olabilir. |
| Hastalığın Dereceleri | Mitral yetmezlik hafif, orta veya ciddi olarak sınıflandırılır. Değerlendirme ekokardiyografik bulgulara dayanır. |
| Belirtiler | Nefes darlığı, çabuk yorulma, çarpıntı, egzersiz kapasitesinde azalma ve ileri dönemlerde bacaklarda şişlik görülebilir. |
| Belirti Vermeyen Hastalık | Hafif veya bazı kronik ciddi mitral yetmezlik vakalarında uzun süre belirti bulunmayabilir. |
| Tanı Yöntemleri | Fizik muayene, elektrokardiyografi ve özellikle transtorasik ekokardiyografi kullanılır. Gerektiğinde transözofageal ekokardiyografi veya kalp MR incelemesi yapılabilir. |
| Tedavinin Amacı | Kalbin pompalama fonksiyonlarını korumak, belirtileri azaltmak ve kalp yetmezliği gibi komplikasyonları önlemektir. |
| Takip ve İzlem | Hafif veya orta dereceli vakalarda düzenli ekokardiyografik takip yeterli olabilir. Takip sıklığı hastalığın şiddetine göre belirlenir. |
| İlaç Tedavisi | İlaçlar kalp yetmezliği, tansiyon yüksekliği veya ritim bozukluğu gibi eşlik eden sorunların kontrolünde kullanılabilir. Primer kapak yetmezliğini doğrudan ortadan kaldırmaz. |
| Mitral Kapak Onarımı | Uygun anatomik yapıya sahip hastalarda kapağın kendi dokusu korunarak cerrahi olarak onarılmasıdır. |
| Mitral Kapak Değişimi | Kapak onarımının mümkün olmadığı durumlarda mitral kapağın mekanik veya biyolojik protez kapakla değiştirilmesidir. |
| Kateterle Tedavi | Seçilmiş hastalarda transkateter uç uca kapak onarımı (TEER) gibi yöntemler uygulanabilir. Uygunluk yetmezliğin nedenine ve kapak anatomisine bağlıdır. |
| Olası Komplikasyonlar | Kalp yetmezliği, sol kulakçık genişlemesi, atriyal fibrilasyon, pulmoner hipertansiyon ve ileri vakalarda kalp fonksiyonlarında bozulma gelişebilir. |
| Genel Sonuç | Mitral kapak yetmezliği, hafif düzeyden ciddi kalp fonksiyon bozukluğuna kadar değişebilen bir kapak hastalığıdır. Düzenli takip ve gerektiğinde zamanında müdahale önemlidir. |
Prof. Dr. Tuna Katırcıbaşı Prof. Dr. Tuna Katırcıbaşı Adana’da kalp ve damar hastalıkları alanında çalışmaktadır. Adana Kardiyoloji uzmanı Prof. Dr. Tuna Katırcıbaşı halen Adana Medline Hastanesinde çalışmaktadır. Çalıştığı kurum koroner yoğun bakım, koroner angiografi, sanal angiografi, ekokardiyografi, transözefagial ekokardiyografi, 24 saat ritm holter, tansiyon holter gibi tetkikleri yapabilme imkanına sahiptir. 
Mitral Kapak Yetmezliği Nedir?
Mitral kapak yetmezliği, kalpte sol kulakçık ile sol karıncık arasında bulunan mitral kapağın tam kapanamaması durumudur. Bu durumda kalbin pompaladığı kanın bir kısmı geriye, sol kulakçığa kaçar. Bu da kalbin daha fazla çalışmasına neden olur ve zamanla kalp yetmezliğine yol açabilir. En sık nedenleri arasında romatizmal hastalıklar, kapak yapısal bozuklukları ve kalp kası hastalıkları bulunur. Hafif olgularda takip yeterliyken, ileri durumlarda cerrahi gerekebilir.
Mitral Yetersizliği Belirtileri Nelerdir?
Mitral yetersizliği belirtileri arasında şunlar bulunur:
- Nefes darlığı: Egzersiz yaparken veya yatarken nefes darlığı hissi oluşur.
- Öksürük: Akciğerlerdeki sıvı birikimi nedeniyle öksürük oluşur.
- Göğüs ağrısı: Mitral yetersizliği nedeniyle sol atrium ve sol ventrikülde yorgunluk oluşur ve bu ağrıya neden olabilir.
- Halsizlik: Kalp yetersizliği nedeniyle vücutta yeterli oksijen gitmez ve halsizlik oluşur.
- Şişmiş bacaklar ve ayaklar: Kalp yetersizliği nedeniyle dolaşım bozukluğu oluşur ve bacak ve ayaklarda şişme oluşur.
- Çarpıntı: Kalp yetersizliği nedeniyle kalp atımları hızlandığı için çarpıntı oluşur.
- Kilo artışı: Akciğerlerdeki sıvı birikimi nedeniyle vücutta su tutulması oluşur ve kilo artışına neden olabilir.
- Solunum sıkıntısı: Nefes darlığı ve öksürük nedeniyle solunum sıkıntısı oluşur.
Mitral yetersizliği belirtileri zaman içinde ilerler ve kalp yetersizliği gelişirse daha ciddi belirtiler ortaya çıkabilir.
Mitral Yetersizliği Kimlerde Görülür?
Mitral yetersizliği, birçok nedenle oluşabilir ve farklı yaş gruplarında görülebilir. Ancak bazı risk faktörleri mitral yetersizliği oluşmasına neden olabilir, bunlar:
- Yaşlanma: Mitral kapak dokusu zamanla zayıflayabilir ve yaşlılık döneminde mitral yetersizliği oluşmasına neden olabilir.
- Kalp kapak hastalıkları: Mitral kapak dokusunda oluşan bir bozukluk, kalp kapak hastalıkları nedeniyle mitral yetersizliği oluşmasına neden olabilir.
- Kalp kası hastalıkları: Mitral kapak kasının zayıflaması, kalp kası hastalıkları nedeniyle mitral yetersizliği oluşmasına neden olabilir.
- Endokardit: Kalp iç zarının enfeksiyonu olan endokardit, mitral kapak dokusunda hasara neden olabilir ve bu durum da sonrasında mitral yetersizliği oluşmasına neden olabilir.
- Geçirilmiş kalp ameliyatları: Kalp ameliyatları sonrası mitral kapak dokusunda bozulmalar oluşabilir ve bu nedenle mitral yetersizliği ve benzeri hastalıklar ortaya çıkabilir.
- Marfan sendromu: Marfan sendromu nedeniyle mitral kapak dokusunda bozulmalar oluşabilir ve buna bağlı olarak mitral yetersizliği oluşmasına neden olabilir.
Mitral Kapak Yetmezliği Belirtileri Nelerdir?
Mitral kapak yetmezliği belirtileri, kalp yetmezliği belirtilerine benzerdir. Aşağıdaki semptomlar mitral kapak yetmezliğinin belirtileri arasındadır:
- Nefes darlığı: Solunum güçlüğü ve nefes almada zorlanma hissi, mitral kapak yetmezliği hastalarında sıkça görülen bir belirtidir.
- Yorgunluk: Vücuttaki oksijen miktarının azalması nedeniyle, mitral kapak yetmezliği hastaları günlük aktivitelerde daha çabuk yorulabilirler.
- Öksürük: Kalp yetmezliği genellikle öksürük ile ilişkilidir ve mitral kapak yetmezliği hastaları da bu semptomu deneyimleyebilirler.
- Göğüs ağrısı: Göğüs ağrısı, mitral kapak yetmezliği hastalarında görülen bir diğer semptomdur. Bu ağrı genellikle nefes almada zorlanma sırasında veya egzersiz sırasında ortaya çıkabilir.
- Çarpıntı: Kalp çarpıntısı veya kalp atışının hızlanması, mitral kapak yetmezliği hastalarında da görülebilir.
- Bacak ve ayaklarda şişlik: Kalp yetmezliği nedeniyle vücutta sıvı birikimi olabilir ve bu da bacak ve ayaklarda şişmeye neden olabilir.
- Aşırı terleme: Mitral kapak yetmezliği hastaları aşırı terleme ve soğuk terleme hissedebilirler.
- Baş dönmesi ve bayılma hissi: Mitral kapak yetmezliği hastaları baş dönmesi ve bayılma hissi yaşayabilirler.
Bu semptomlar her zaman mitral kapak yetmezliği ile ilişkili olmayabilir ve bu nedenle, belirtilerin bir doktor tarafından değerlendirilmesi önemlidir. Ayrıca, semptomların şiddeti hastadan hastaya değişebilir ve bazı hastalar belirtilerden hiçbirini yaşamazken, diğerleri ciddi semptomlar yaşayabilir. Bu nedenle, mitral kapak yetmezliği şüphesi olan hastaların bir kardiyologa danışmaları ve teşhis ve tedavi için gerekli testleri yapmaları önerilir.
Mitral Yetersizliği Tedavisi Nasıl Yapılır?
Mitral yetersizliği tedavisi, hastalığın nedenine ve derecesine göre değişebilir. Ancak genel olarak mitral yetersizliği tedavisinde şu yöntemler kullanılabilir:
- İlaç tedavisi: Mitral yetersizliği oluşmasına neden olan kalp yetersizliği tedavisinde kullanılan ilaçlar, mitral yetersizliği tedavisinde de kullanılabilir. Bu ilaçlar arasında ACE inhibitörleri, beta-blokerler, diüretikler, digoksin gibi ilaçlar bulunur.
- Cerrahi tedavi: Mitral yetersizliğinin nedeni olan kalp kapak hastalığı varsa, kalp kapak ameliyatı yapılabilir. Bu ameliyatlar arasında mitral kapak replasmanı veya mitral kapak onarımı gibi cerrahi yöntemler bulunur.
- Kardiyak Kateterizasyon: Mitral yetersizliği nedeni olan kalp kapak bozukluklarının doğrudan tedavi edilmesi için kardiyak kateterizasyon uygulanabilir.
- Hayat tarzı değişiklikleri: Mitral yetersizliği tedavisinde hayat tarzı değişiklikleri de önemlidir. Sigara kullanımını bırakmak, sağlıklı bir diyet ve egzersiz programı uygulamak, kilo vermek, stresi azaltmak gibi değişiklikler yapmak mitral yetersizliği tedavisinde faydalı olabilir. Tedavinin seçimi hastanın yaşı, hastalığın seviyesi, hastanın genel sağlık durumu ve nedeni gibi faktörlere göre yapılır. Bu nedenle tedavi öncesi detaylı kontrollerden geçmek ve uzman bir hekim ile tedavi planını gerçekleştirmek en sağlıklı tercih olacaktır.
Mitral kapak yetmezliği olanlar nelere dikkat etmeli?
Mitral kapak yetmezliği olanlar nelere dikkat etmeli konusunda çeşitli öneriler mevcuttur. Mitral kapak yetmezliği olanlar, kalp krizi, kalp yetmezliği ve diğer ciddi kalp problemleri için yüksek risk altındadırlar. Bu nedenle, belirtileri hafifletmek ve komplikasyonları önlemek için bir kardiyolog tarafından düzenli olarak takip edilmelidirler. Mitral kapak yetmezliği, kalbin sol üst odacığı (atrium) ve sol alt odacığı (ventrikül) arasındaki mitral kapaktaki sorun nedeniyle kanın geriye doğru akmasıdır.
Hastalar, diyetlerine dikkat ederek tuz ve yağ tüketimini sınırlamalı, düzenli egzersiz yapmalı, sigara içmemeli ve alkol tüketimini sınırlandırmalıdırlar ayrıca doktorları tarafından verilen ilaçları düzenli olarak kullanmalı ve önerilen düzenli kontrolleri aksatmamalıdırlar. Tedavi için seçilen mitral yetmezlik tedavisi doktoru mutlaka bu alanda deneyimli olmalıdır.
Sıkça sorulan sorular
Mitral kapak yetmezliği neden gelişir ve hangi kalp hastalıklarıyla ilişkili olabilir?
Mitral kapak yetmezliğinin erken belirtileri nelerdir ve nasıl fark edilir?
Mitral kapak yetmezliği nefes darlığı ve yorgunluğa neden olur mu?
Mitral kapak yetmezliği tanısı için hangi testler uygulanır?
Mitral kapak yetmezliğinin derecesi tedavi planını nasıl etkiler?
Mitral kapak yetmezliği tedavisinde ilaçlar hangi amaçlarla kullanılır?
Mitral kapak onarımı ve kapak değişimi hangi durumlarda tercih edilir?
Mitral kapak yetmezliği tedavi edilmezse hangi komplikasyonlar gelişebilir?
Mitral kapak yetmezliği olan kişiler egzersiz ve günlük yaşam konusunda nelere dikkat etmelidir?
Mitral kapak yetmezliği ameliyatı sonrası iyileşme süreci nasıl ilerler?
Prof. Dr. Tuna Katırcıbaşı, 27 yılı aşkın süredir kalp ve damar hastalıklarının tanı ve tedavisinde uzmanlaşmış bir kardiyoloji profesörüdür. Özellikle koroner arter hastalığı, stent tedavileri, hipertansiyon ve kalp yetersizliği alanlarında kapsamlı klinik ve akademik deneyime sahiptir.
Kardiyoloji kariyerine 1999 yılında Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi’nde araştırma görevlisi olarak başlayan Prof. Dr. Katırcıbaşı, 2009 yılında doçentlik, 2019 yılında ise profesörlük unvanını almıştır. Başkent Üniversitesi, Özel Ortadoğu Hastanesi ve Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi’nde öğretim üyesi olarak görev yapmıştır. Halen Adana Medline Hastanesi Kardiyoloji Kliniği’nde görevine devam etmektedir.
Prof. Dr. Katırcıbaşı, ameliyatsız damar açma uygulamaları, şah damarı ve periferik damar tıkanıklıklarının girişimsel tedavisi, kalp yetersizliği yönetimi ve ileri ekokardiyografi alanlarında öne çıkmaktadır. 60’tan fazla ulusal ve uluslararası bilimsel yayınıyla literatüre katkı sağlamış; Avrupa Kardiyoloji Derneği ve Amerikan Kardiyoloji Koleji gibi saygın platformlarda bildiriler sunmuştur.
Adana'daki Kliniğimizin Konumu