Kalp bloğu, kalpteki elektriksel iletimin yavaşlaması veya tamamen kesilmesi durumudur. Bu durum, sinüs düğümünden çıkan impulsların atriyumdan ventriküllere geçmesini engeller. Kalp atım hızında yavaşlama ve düzensizlikle karakterizedir.
Birinci derece AV blok, impulsların iletiminde sadece gecikme olmasıyla seyreder ve genellikle belirti vermez. Elektrokardiyografide PR mesafesinin uzaması ile tanınır. Çoğu zaman tedavi gerekmez ancak altta yatan neden takip edilmelidir.
İkinci derece AV blok, impulsların bir kısmının ventriküllere ulaşmaması durumudur. Mobitz Tip I (Wenckebach) genellikle iyi huyludur, Tip II ise daha ciddidir ve pacemaker gerektirebilir. Klinik semptomlar göz önünde bulundurularak tedavi planlanır.
Üçüncü derece AV blok, atriyum ve ventriküller arasında hiçbir elektriksel bağlantı kalmaması durumudur. Bu tam blok hali, ciddi bradikardi, senkop ve hatta ani kalp durması riskine yol açabilir. Kalıcı kalp pili tedavinin temelini oluşturur.
| Bilmeniz Gerekenler | Bilgi |
| Tanım | Kalp bloğu (atriyoventriküler blok), kalbin elektriksel uyarılarının kulakçıklardan (atriyum) karıncıklara (ventrikül) iletiminde yavaşlama veya tamamen durma durumudur. Bu iletim bozukluğu kalp ritminin yavaşlamasına (bradikardi) neden olabilir. |
| Nedenleri | Dejeneratif yaşa bağlı iletim sistemi bozuklukları, miyokard enfarktüsü (özellikle inferior MI), kardiyomiyopatiler, kalp cerrahisi sonrası, Lyme hastalığı, sarkoidoz, amiloidoz, bazı ilaçlar (beta blokerler, kalsiyum kanal blokerleri, digoksin), elektrolit dengesizlikleri. |
| Risk Faktörleri | Yaşlılık, kalp hastalığı öyküsü, geçirilmiş MI, iletim sistemi hastalıkları, bazı sistemik hastalıklar (örneğin sarkoidoz), ilaç kullanımı. |
| Belirtiler | Hafif bloklarda belirti olmayabilir. İleri bloklarda: baş dönmesi, senkop (bayılma), yorgunluk, nefes darlığı, göğüs ağrısı, ani bilinç kaybı. |
| Türleri | 1. Derece AV Blok: İletim yavaş ama tamdır; genellikle semptomsuz. 2. Derece AV Blok: – Mobitz Tip 1 (Wenckebach): İletim progresif yavaşlar, sonra bir atım düşer. – Mobitz Tip 2: Ani ve sabit iletim kaybı; daha ciddi. 3. Derece (Tam) AV Blok: Atriyum ve ventriküller arasında tamamen kopmuş ileti; ciddi ve acil durumdur. |
| Tanı Yöntemleri | Elektrokardiyografi (EKG), Holter monitörizasyonu, olay kaydedici, elektrofizyolojik çalışma, altta yatan hastalıklar için kan testleri ve görüntüleme. |
| Tedavi Yöntemleri | 1. derece ve bazı 2. derece bloklar takip edilebilir. Semptomatik veya 3. derece bloklarda kalıcı kalp pili (pacemaker) gereklidir. Altta yatan nedenin tedavisi ve blok yapan ilaçların kesilmesi de önemlidir. |
| Komplikasyonlar | Ani kardiyak arrest, bayılma ve düşmelere bağlı travmalar, kalp yetmezliği, bilinç kaybı, ventriküler aritmilere ilerleme. |
| Önleme Yolları | Kalp sağlığının korunması, riskli ilaçların dikkatli kullanımı, sistemik hastalıkların kontrol altına alınması, düzenli kardiyolojik takip. |
| Takip ve İzlem | Rutin EKG kontrolleri, semptomların izlenmesi, kalp pili takılı hastalarda cihaz ayarlarının düzenli kontrolü, elektrolit ve tiroid fonksiyon takibi. |
| Ayırıcı Tanı | Sinüs bradikardisi, vazovagal senkop, sinoatriyal blok, ileri derece AV bloklar arası ayrım klinik ve EKG ile yapılır. |
Kalp Bloğu Nedir?
Kalp, düzenli olarak atabilmek için elektriksel sinyallere ihtiyaç duyar. Bu sinyaller kalbin üst odacıklarından alt odacıklarına doğru belirli bir yol izler. Kalp bloğu, bu iletim yolunda sinyallerin yavaşlaması ya da tamamen durması durumudur. Sonuç olarak kalp atım hızı yavaşlayabilir veya düzensiz hale gelebilir.
Kalp bloğu tek başına bir hastalık değil, kalbin elektriksel sistemini etkileyen bir durumdur. Hafif formları hiçbir belirti vermeyebilirken, ileri formlar hayati risk oluşturabilir.
Kalbin Elektriksel İletim Sistemi Nasıl Çalışır?
Kalp atımını başlatan merkez sinüs düğümüdür. Bu yapı, kalbin doğal pili olarak görev yapar. Sinüs düğümünden çıkan elektriksel uyarı, önce kulakçıklara ardından atriyoventriküler düğüm aracılığıyla karıncıklara iletilir.
Kalp bloğu, genellikle atriyoventriküler düğüm veya bu düğümden sonraki iletim yollarında ortaya çıkar. İletimin bozulduğu seviyeye göre kalp bloğunun tipi ve şiddeti değişir.
Kalp Bloğu Türleri Nelerdir?
Kalp bloğu, iletimdeki bozulmanın derecesine göre üç ana gruba ayrılır. Her bir türün klinik önemi farklıdır.
Birinci Derece Kalp Bloğu
Birinci derece kalp bloğunda elektriksel sinyaller kalbin alt odacıklarına ulaşır, ancak bu iletim normalden daha yavaştır. Çoğu zaman belirti vermez ve tesadüfen yapılan EKG’de saptanır.
Bu tür kalp bloğu genellikle tedavi gerektirmez. Ancak altta yatan kalp hastalıkları veya kullanılan bazı ilaçlar açısından takip edilmesi önerilir.
İkinci Derece Kalp Bloğu
İkinci derece kalp bloğunda bazı elektriksel uyarılar karıncıklara ulaşamaz. Bu durum kalp atımlarında düzensizliklere yol açar. İkinci derece kalp bloğu kendi içinde iki alt gruba ayrılır.
Mobitz Tip 1 genellikle daha hafif seyreder ve çoğu zaman ciddi sorunlara yol açmaz. Mobitz Tip 2 ise daha ciddi kabul edilir ve ilerleyici olabilir. Bu tipte baş dönmesi, bayılma ve halsizlik gibi belirtiler görülebilir.
Üçüncü Derece Kalp Bloğu
Üçüncü derece kalp bloğu, tam kalp bloğu olarak da adlandırılır. Bu durumda kulakçıklardan çıkan elektriksel sinyaller karıncıklara hiç ulaşmaz. Kalp, daha yavaş ve düzensiz bir ritimle çalışır.
Bu tablo acil bir durumdur. Hastalarda sık sık bayılma, ciddi halsizlik ve nefes darlığı görülebilir. Tedavi edilmediğinde hayati risk taşır.
Kalp Bloğunun Nedenleri Nelerdir?
Kalp bloğu farklı nedenlerle ortaya çıkabilir. En sık nedenlerden biri yaşa bağlı olarak kalbin iletim sisteminde gelişen dejeneratif değişikliklerdir.
Koroner arter hastalığı, kalp krizi öyküsü ve kalp kası hastalıkları da kalp bloğuna yol açabilir. Ayrıca bazı kalp ameliyatları sonrasında iletim sistemi zarar görebilir.
Bazı ilaçlar kalp bloğuna neden olabilir veya mevcut bloğu ağırlaştırabilir. Özellikle beta blokerler, kalsiyum kanal blokerleri ve bazı ritim düzenleyici ilaçlar bu etkiye sahiptir.
Kalp Bloğu Belirtileri Nelerdir?
Kalp bloğunun belirtileri, bloğun derecesine göre değişir. Hafif vakalarda hiçbir belirti olmayabilir. Bu nedenle bazı kişiler kalp bloğuna sahip olduğunu uzun süre fark etmeyebilir.
Daha ileri vakalarda baş dönmesi, çabuk yorulma ve nefes darlığı sık görülür. Bayılma atakları ve göğüs ağrısı da ortaya çıkabilir. Kalp atım hızının belirgin şekilde yavaşlaması günlük yaşamı olumsuz etkileyebilir.
Kalp Bloğu Nasıl Teşhis Edilir?
Kalp bloğunun tanısında en temel yöntem elektrokardiyografidir. EKG, kalbin elektriksel aktivitesini kayıt altına alarak iletimdeki gecikmeleri veya kesintileri gösterir.
Bazı durumlarda 24 saatlik Holter EKG gerekebilir. Bu yöntem, gün içinde ortaya çıkan geçici blokları saptamak için kullanılır. Gerekli görüldüğünde ekokardiyografi ile kalbin yapısal durumu da değerlendirilir.
Kalp Bloğu Nasıl Tedavi Edilir?
Tedavi yaklaşımı kalp bloğunun derecesine ve hastanın belirtilerine göre belirlenir. Birinci derece kalp bloğu olan ve şikayeti olmayan hastalarda genellikle tedavi gerekmez.
İkinci derece ve özellikle üçüncü derece kalp bloğunda tedavi daha önemlidir. Nedene yönelik ilaç düzenlemeleri yapılabilir. İleri vakalarda kalp pili takılması gerekebilir. Kalp pili, kalbin düzenli ve yeterli hızda atmasını sağlayan bir cihazdır.
Kalp Pili Kimlere Takılır?
Kalp pili, genellikle ciddi belirtilere yol açan veya tam kalp bloğu olan hastalarda tercih edilir. Sık bayılma yaşayan, kalp atım hızı çok düşük olan ve günlük yaşamı etkilenen kişiler kalp pili adaylarıdır.
Kalp pili takılması sonrası çoğu hasta normal yaşamına dönebilir. Düzenli doktor kontrolleri ve cihaz kontrolleri tedavinin önemli bir parçasıdır.
Kalp Bloğu ile Yaşam
Kalp bloğu tanısı alan kişilerin düzenli takip altında olması önemlidir. İlaçların doktor önerisi olmadan kesilmemesi gerekir. Kalp sağlığını korumaya yönelik yaşam tarzı değişiklikleri faydalı olabilir.
Dengeli beslenme, düzenli egzersiz ve sigaradan uzak durmak kalp sağlığını destekler. Yeni belirtiler ortaya çıktığında vakit kaybetmeden sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır.
Ne Zaman Doktora Başvurulmalıdır?
Baş dönmesi, bayılma, ani halsizlik ve nefes darlığı gibi belirtiler kalp bloğunun ilerlediğini gösterebilir. Bu tür şikayetler varsa acil değerlendirme yapılmalıdır.
Kalp bloğu, erken tanı ve doğru tedavi ile kontrol altına alınabilen bir durumdur. Bu nedenle belirtiler hafif olsa bile uzman görüşü almak büyük önem taşır.
S.S.S.
Kalp bloğu hangi seviyelerde oluşabilir?
Kalp bloğu, sinoatriyal, atriyoventriküler (AV) ve his-purkinje sisteminde oluşabilir. AV bloklar ise 1., 2. ve 3. derece olarak sınıflanır; ciddiyeti blok seviyesine göre değişir.
Kalp bloğu baş dönmesine neden olur mu?
Evet, kalp atımının yavaşlaması beyne giden kan akımını azaltabilir. Bu durum baş dönmesi, baygınlık hissi veya gerçek bayılma ile kendini gösterebilir.
Kalp bloğu doğumsal olabilir mi?
Evet, kalp bloğu bazı bebeklerde doğuştan görülür. Anne karnında lupus gibi otoimmün hastalık geçiren annelerin bebeklerinde doğumsal blok riski daha yüksektir.
Kalp bloğu gebelikte risk oluşturur mu?
Gebelikte kalp bloğu varsa anne ve bebek için risk artabilir. Sürekli kardiyolojik takip gerekir ve doğum yöntemi bu duruma göre planlanabilir.
Kalp bloğu neden ani ölüme yol açabilir?
Tam (3. derece) kalp bloğunda kalp duraklayabilir veya dakikada çok az atabilir. Bu durum ani bilinç kaybı ve ölüm riskine neden olabilir.
Kalp bloğu egzersizle kötüleşir mi?
Bazı blok türleri, özellikle 2. ve 3. derece AV bloklar, egzersiz sırasında kalbin hızlanamaması nedeniyle semptomları artırabilir. Bu nedenle dikkatli egzersiz planı gerekir.
Kalp bloğuna hangi hastalıklar neden olur?
Koroner arter hastalığı, miyokardit, sarkoidoz, Lyme hastalığı, romatizmal hastalıklar ve geçirilmiş kalp ameliyatları blok gelişimini tetikleyebilir.
Kalp bloğu kalp pili gerektirir mi?
derece ve semptomatik 2. derece kalp bloklarında kalıcı kalp pili önerilir. Amaç kalp ritmini düzene sokmak ve bayılma riskini önlemektir.
Kalp bloğu EKG ile kesin teşhis edilebilir mi?
Evet, kalp bloğunun tipi ve derecesi genellikle EKG ile kolayca saptanabilir. Gerektiğinde Holter takibi ile ritim düzensizlikleri daha ayrıntılı incelenebilir.
Kalp bloğu tedavi edilmezse ne olur?
İleri derecede kalp bloğu tedavi edilmezse kalp hızı düşer, beyin ve diğer organlara kan akışı azalır. Bu durum bilinç kaybı, düşmeler ve kalp durmasına neden olabilir.
Prof. Dr. Tuna Katırcıbaşı, 27 yılı aşkın süredir kalp ve damar hastalıklarının tanı ve tedavisinde uzmanlaşmış bir kardiyoloji profesörüdür. Özellikle koroner arter hastalığı, stent tedavileri, hipertansiyon ve kalp yetersizliği alanlarında kapsamlı klinik ve akademik deneyime sahiptir.
Kardiyoloji kariyerine 1999 yılında Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi’nde araştırma görevlisi olarak başlayan Prof. Dr. Katırcıbaşı, 2009 yılında doçentlik, 2019 yılında ise profesörlük unvanını almıştır. Başkent Üniversitesi, Özel Ortadoğu Hastanesi ve Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi’nde öğretim üyesi olarak görev yapmıştır. Halen Adana Medline Hastanesi Kardiyoloji Kliniği’nde görevine devam etmektedir.
Prof. Dr. Katırcıbaşı, ameliyatsız damar açma uygulamaları, şah damarı ve periferik damar tıkanıklıklarının girişimsel tedavisi, kalp yetersizliği yönetimi ve ileri ekokardiyografi alanlarında öne çıkmaktadır. 60’tan fazla ulusal ve uluslararası bilimsel yayınıyla literatüre katkı sağlamış; Avrupa Kardiyoloji Derneği ve Amerikan Kardiyoloji Koleji gibi saygın platformlarda bildiriler sunmuştur.
Adana'daki Kliniğimizin Konumu