Damarları Temizleyen Besinler Nelerdir?

Tıkanmış damarları fiziksel olarak açan veya fırçalayarak temizleyen mucizevi bir besin yoktur. Tüketilen hiçbir yiyecek, damar duvarına yıllarca birikerek kireçlenmiş plakları doğrudan eritip ortadan kaldıramaz.

Buna karşın, damar sertliği sürecini yavaşlatan ve kalp sağlığını güçlü şekilde destekleyen gıdalar mevcuttur. Yulaf, somon balığı, sızma zeytinyağı, çiğ ceviz ve koyu yeşil yapraklı sebzeler bu koruyucu besinlerin başında gelir.

Bu sağlıklı gıdalar kandaki zararlı kolesterol seviyelerini dengeleyerek damar iç yüzeyindeki hasarı hafifletir. Düzenli tüketildiklerinde damar yapısının esnekliğini korumasına yardımcı olur ve yeni darlıkların oluşma riskini önemli ölçüde azaltırlar.

Sarımsak, limon suyu veya sirke gibi tekil ürünlerden mucizevi bir temizlik beklemek oldukça yanıltıcıdır. Bunun yerine bütüncül bir Akdeniz diyeti benimsemek, kalp ve damar sistemini korumanın en güvenilir yoludur.

Halk arasında damarları temizleyen besinler olarak bilinen gıdalar gerçekten tıkanıklığı açar mı?

Gündelik yaşamda kendisinde veya bir yakınında damar sertliği saptanan bireyler, doğal olarak ameliyatsız ve ilaçsız bir çıkış yolu aramaya yönelirler. Televizyon programlarında, sosyal medyada veya komşu sohbetlerinde dile getirilen bitkisel karışımlar, özel sebze suları ya da baharat kürleri çoğu zaman büyük bir umutla tüketilir. Ancak insan anatomisi ve damar biyolojisi incelendiğinde, ağız yoluyla tüketilen herhangi bir gıdanın mide ve bağırsak sisteminde sindirildikten sonra kana karışıp, kalp damarlarındaki yapısal bir darlığı fırçalar gibi söküp atması tıbben mümkün görülmemektedir.

Damar içindeki darlıklar, kanın aktığı kanalın yüzeyinde duran ve suyla yıkanınca akıp gidecek gevşek pıhtılar değildir. Bu oluşumlar damarın en iç gömleğinin altında gelişen, zamanla lifli dokularla ve kalsiyumla sertleşerek damar duvarının bir parçası haline gelen dokusal yapılardır. Elbette sağlıklı ve dengeli beslenmek kanın akışkanlığına, kolesterol dengesine ve damarların esnekliğine çok değerli katkılar sunar. Fakat tüketilen sağlıklı gıdaların asıl görevi mevcut bir tıkanıklığı fiziksel olarak açmak değil yeni plakların oluşma sürecini yavaşlatmak ve damar yüzeyini korumaktır.

Toplumda damar açıcı olduğu düşünülerek en sık başvurulan geleneksel gıdalar şunlardır:

• Sarımsak
• Limon suyu
• Elma sirkesi
• Zencefil
• Zerdeçal
• Ceviz suyu
• Alıç çayı
• Çörek otu

Damar tıkanıklığı nasıl başlar ve damarları temizleyen besinler neden bu süreci tek başına geri çeviremez?

Damar tıkanıklığının neden yenilen bir gıdayla kendiliğinden silinip gitmeyeceğini kavramak için, bu sürecin damar duvarında nasıl filizlendiğine yakından bakmak gerekir. Sağlıklı bir atardamarın kanla temas eden en iç yüzeyinde “endotel” adı verilen, tek sıra hücrelerden oluşan pürüzsüz ve koruyucu bir örtü bulunur. Bu akıllı örtü, nitrik oksit adı verilen doğal bir gaz salgılayarak damarın ihtiyaç halinde genişlemesini sağlar, kan pulcuklarının duvara yapışmasını önler ve damar içini kaygan tutar. Ancak yıllar süren olumsuz yaşam koşulları ve metabolik stresler bu hassas örtüyü yavaş yavaş yıpratır.

Koruyucu endotel örtüsü zedelendiğinde geçirgenliği artar ve kanda dolaşan kötü kolesterol (LDL) parçacıkları bu çatlaklardan sızarak damar duvarının alt katmanlarına geçer. Oraya sıkışan kolesterol parçacıkları, serbest oksijen radikalleriyle temas ederek oksitlenir yani bozulur. Vücudun bağışıklık sistemi bu oksitlenmiş yağları yabancı bir madde olarak algılar ve bölgeye monosit adı verilen savunma hücrelerini gönderir. Damar duvarına giren bu hücreler makrofajlara dönüşerek oksitlenmiş yağları yutmaya başlar, ancak o kadar çok yağ yutarlar ki sonunda şişerek “köpük hücreleri” denilen yağ dolu keseciklere dönüşürler.

Damarın koruyucu iç yüzeyini yıpratarak bu hücresel süreci başlatan temel etkenler aşağıdaki gibidir:

• Uzun süreli sigara kullanımı
• Yüksek kan basıncı
• Kontrolsüz şeker hastalığı
• Yüksek kötü kolesterol
• Hareketsiz yaşam tarzı
• Kronik stres faktörleri
• Aşırı kilo ve obezite

Damar duvarındaki plaklar nasıl kireçlenir ve damarları temizleyen besinler bu sert yapıyı eritebilir mi?

Damar duvarının altında köpük hücrelerinin birikmesiyle başlayan yağlı çizgilenmeler, yıllar ilerledikçe çok daha karmaşık ve sert bir mimariye bürünür. Bölgede biriken yağlı ve iltihaplı hücreler, çevredeki dokulara sürekli olarak uyarıcı sinyaller gönderir. Bu sinyalleri alan damarın orta tabakasındaki düz kas hücreleri, bulundukları yerden iç tabakaya doğru göç eder ve orada çoğalmaya başlar. Vücut, aslında oradaki iltihaplı yağ birikimini sınırlandırmak ve yara iyileşmesine benzer bir süreçle üstünü kapatmak amacıyla yoğun miktarda kolajen ve elastin lifleri üretir.

Üretilen bu bağ dokusu lifleri, yağlı çekirdeğin üzerini örten sert, fibröz bir kapsül oluşturur ve böylece “aterom plağı” dediğimiz yapı ortaya çıkar. Zamanla bu iltihabi dokunun içine kandaki kalsiyum mineralleri çökmeye başlar. Kalsiyumun çökmesiyle birlikte plak giderek sertleşir ve adeta kemiksi, taşlaşmış bir yapı kazanır. Damar duvarının kendi anatomik katmanları içine gömülmüş, üzeri kolajen lifleriyle örtülmüş ve kireçlenerek sertleşmiş böyle bir dokunun, içilen bir bitki çayıyla veya yenilen bir sebzeyle çözünüp erimesi biyolojik kurallara göre beklenmez.

Aterom plağının yapısında yer alan ve onu fiziksel olarak sertleştiren başlıca bileşenler şunlardır:

• Oksitlenmiş kolesterol kristalleri
• Köpük hücre kalıntıları
• Göç etmiş düz kas hücreleri
• Yoğun kolajen lifleri
• Elastin bağ dokusu
• Çökmüş kalsiyum tortuları
• İltihabi doku sıvıları

Damarları temizleyen besinler arayışında endotel tabakasını koruyan gerçek gıdalar hangileridir?

Oluşmuş ve kireçlenmiş bir plağı yiyeceklerle eritmek mümkün görülmemekle birlikte damarın o hayati iç örtüsünü yani endotel tabakasını desteklemek doğru beslenme alışkanlıklarıyla büyük oranda mümkündür. Beslenmenin damar sağlığındaki gerçek gücü, boruyu kazıyarak temizlemekten değil damar duvarındaki yangıyı söndürmekten ve endotel hücrelerinin nitrik oksit üretme kapasitesini korumaktan gelir. Endotel tabakası ne kadar dirençli ve sağlıklı kalırsa, kandaki kolesterolün damar duvarına sızması ve mevcut plakların büyümesi de o ölçüde yavaşlar.

Bu noktada kardiyoloji kılavuzlarının üzerinde durduğu ve bilimsel kanıt düzeyi oldukça yüksek olan beslenme yaklaşımı Akdeniz tipi beslenmedir. Renkli sebzeler, taze yeşillikler ve orman meyveleri içerdikleri güçlü antioksidanlar ve polifenoller sayesinde kandaki serbest radikalleri etkisizleştirir. Bu sayede kötü kolesterolün oksitlenerek damar duvarına zararlı hale gelmesi zorlaşır. Ayrıca yeşil yapraklı sebzelerde bulunan doğal nitratlar, vücutta nitrik okside dönüşerek damarların gevşemesine ve tansiyonun dengelenmesine doğrudan katkıda bulunur.

Endotel bütünlüğünü destekleyen ve damar duvarındaki oksidatif stresi azaltan başlıca gıdalar şunlardır:

• Ispanak
• Pazı
• Karalahana
• Yaban mersini
• Böğürtlen
• Kırmızı pancar
• Domates
• Nar
• Brokoli

Kolesterol dengesini sağlamada damarları temizleyen besinler yerine hangi sağlıklı yağlar tercih edilmelidir?

Kalp ve damar hastalıklarından korunma sürecinde yağların tamamını sofradan kaldırmak yerine, zararlı yağları sağlıklı ve fonksiyonel yağlarla değiştirmek çok daha akılcı bir yaklaşımdır. Günlük alınan enerjinin içindeki doymuş yağ oranını toplam kalorinin yüzde onunun altına çekmek ve endüstriyel trans yağları beslenmeden uzaklaştırmak, karaciğerin kandan kolesterolü temizleyen alıcılarının (reseptörlerinin) verimli çalışmasını sağlar. Karaciğer bu temizliği rahat yapabildiğinde, damar duvarına sızacak serbest kolesterol miktarı da azalmış olur.

Özellikle soğuk sıkım sızma zeytinyağında, avokadoda ve çiğ kuruyemişlerde bolca bulunan tekli doymamış yağ asitleri (oleik asit), kimyasal yapıları itibarıyla oksitlenmeye karşı oldukça dirençlidir. Diyetle bu sağlıklı yağlar alındığında, oluşan kolesterol parçacıkları da oksidasyona karşı daha dayanıklı olur ve köpük hücresi oluşumu baskılanır. Akdeniz diyetinin temelini oluşturan bu yağ kaynakları, aynı zamanda damar iç yüzeyinin esnekliğini koruyarak kan akışının rahatlamasına yardımcı olur.

Damar duvarını koruyan ve sağlıklı tekli doymamış yağ asitleri içeren başlıca besinler aşağıdaki gibidir:

• Sızma zeytinyağı
• Avokado
• Çiğ fındık
• Çiğ badem
• Çiğ yer fıstığı
• Antep fıstığı
• Zeytin

Soğuk su balıkları ve omega-3 kaynakları damarları temizleyen besinler gibi damar yapısını nasıl destekler?

Damar sağlığını koruyan besin öğeleri arasında uzun zincirli çoklu doymamış yağ asitleri olan omega-3 yağlarının ayrıcalıklı bir yeri vardır. Özellikle soğuk denizlerde yaşayan yağlı balıklarda bol miktarda bulunan EPA ve DHA adlı yağ asitleri, damar duvarında koruyucu mekanizmaları harekete geçirir. Bu değerli yağ asitleri, iltihap hücrelerini damar duvarına çağıran yapışma moleküllerinin üretimini baskılar ve damar içindeki kronik yangıyı hafifletir.

Omega-3 yağ asitlerinin bir diğer önemli katkısı ise kan pulcuklarının (trombositlerin) birbirine yapışarak pıhtı oluşturma eğilimini dengelemesidir. Ayrıca mevcut aterom plaklarının üzerini örten kapsülün sağlam kalmasına destek olarak plağın çatlayıp ani kalp krizine yol açma ihtimalini azaltır. Haftada en az iki porsiyon yağlı deniz balığı tüketilmesi veya balık tüketemeyen kalp hastalarında hekim önerisiyle uygun dozda destek alınması tavsiye edilir. Bitkisel omega-3 olan alfa-linolenik asit içeren ceviz ve tohumlar da kılcal damar sağlığını destekleyen güzel alternatiflerdir.

Kalp ve damar korumasında öne çıkan hayvansal ve bitkisel omega-3 kaynakları şunlardır:

• Somon balığı
• Uskumru
• Sardalya
• Hamsi
• Ton balığı
• Çiğ ceviz içi
• Keten tohumu
• Chia tohumu
• Semizotu

Suda çözünür lifli gıdalar damarları temizleyen besinler benzeri bir etkiyle kolesterolü nasıl düşürür?

Halk arasında bir besinin damardaki yağı süpürüp atması beklentisine en yakın fizyolojik mekanizma, aslında damar içinde değil bağırsak boşluğunda gerçekleşir. Yulaf, arpa, baklagiller ve kabuklu meyvelerde bolca bulunan suda çözünür diyet lifleri, sindirim kanalında suyla temas ettiğinde yoğun ve jelimsi bir tabaka oluşturur. Bu jel yapı karaciğerin yağları sindirmek için bağırsağa gönderdiği safra asitlerini yakalayarak kendine bağlar ve onların bağırsaktan geri emilmesini önleyerek dışkı yoluyla vücuttan uzaklaştırır.

Normal şartlarda bağırsaktan geri emilip tekrar kullanılan safra asitleri vücuttan atılınca, karaciğer yeni safra asidi sentezlemek için kolesterole ihtiyaç duyar. Bu ihtiyacı karşılamak adına karaciğer hücreleri yüzeylerindeki LDL alıcılarını artırır ve kanda dolaşan kötü kolesterolü hızla kandan çekip kullanmaya başlar. Günlük beslenmede yirmi ila otuz gram civarında diyet posası tüketmek, kanda dolaşan aterojenik kolesterol seviyelerinde oldukça anlamlı bir düşüş sağlar ve damar duvarına binen yükü hafifletir.

Bağırsakta safra asitlerini bağlayarak kan kolesterolünün düşmesine yardımcı olan çözünür lif kaynakları şunlardır:

• Yulaf ezmesi
• Yulaf kepeği
• Arpa
• Yeşil mercimek
• Nohut
• Barbunya
• Elma
• Armut
• Portakal
• Enginar

Sarımsak ve limon kürleri damarları temizleyen besinler listesinde neden popülerdir ve gerçek etkileri nedir?

Geleneksel olarak hazırlanan ezilmiş sarımsak ve limon suyu karışımları, yıllardır kulaktan kulağa aktarılan en yaygın tarifler arasındadır. Bu karışımın bu denli popüler olmasının temel nedeni, içindeki bazı biyoaktif maddelerin damar tonusu üzerinde yarattığı hafif ve geçici etkilerdir. Taze sarımsak ezildiğinde açığa çıkan “allisin” maddesi ile limondaki sitrik asit ve antioksidan bileşikler, çevre damarlarda hafif düzeyde bir genişleme (vazodilatasyon) sağlayabilir. Bu durum tansiyonu sınırda yüksek olan kişilerde ufak bir rahatlama ve gevşeme hissi doğurabilir.

Ne var ki damarların geçici olarak biraz gevşemesi ile damar duvarının içine yerleşmiş kolajen ve kalsiyum yüklü plakların eriyip kaybolması birbirinden çok farklı durumlardır. Tıbbi araştırmalarda bu tür kürlerin koroner plakları gerilettiğine veya daralmış bir damar çapını kalıcı olarak açtığına dair bilimsel bir kanıt gösterilememiştir. Kardiyoloji uzmanlarının bu konudaki en büyük endişesi, hastaların bu karışımlara güvenerek hayati öneme sahip kolesterol ve kan sulandırıcı ilaçlarını bırakmaları ve bunun sonucunda ciddi kalp krizleriyle karşı karşıya kalmalarıdır.

Geleneksel sarımsak ve limon kürlerinin vücutta oluşturabileceği sınırlı etkiler ve olası riskler aşağıdaki gibidir:

• Hafif düzeyde damar gevşemesi
• Sınırlı antioksidan katkı
• Tansiyon değerlerinde hafif oynama
• Mide mukozasında tahriş
• Reflü ve mide yanması
• Kan sulandırıcı ilaçlarla etkileşim
• Tedaviyi bırakmaya bağlı riskler

Damarları temizleyen besinler tüketirken sofradan uzaklaştırılması gereken zararlı gıdalar nelerdir?

Damar sağlığını koruma çabası bir teraziye benzetilirse, terazinin bir kefesinde faydalı besinler yer alırken diğer kefesinde damar duvarına zarar veren gıdalardan uzak durmak bulunur. Bir kişi her gün sağlıklı kürler tüketse bile, sofrasında işlenmiş et ürünlerine, kızartmalara ve hazır paketli gıdalara yer vermeye devam ediyorsa damar iç yüzeyindeki hasarın önüne geçmesi oldukça güçtür. Özellikle hidrojenize bitkisel yağlardan elde edilen trans yağlar ve aşırı doymuş yağlar, karaciğerin kolesterol temizleme mekanizmasını baskılayarak kandaki LDL düzeylerini hızla yükseltir.

Bunun yanı sıra damar sertliğinde en az katı yağlar kadar tehlikeli olan bir diğer unsur da rafine karbonhidratlar ve ilave şekerlerdir. Günlük enerjinin yüzde altmışından fazlasının beyaz unlu gıdalardan, tatlılardan ve şekerli içeceklerden karşılanması, karaciğerde yeniden yağ üretimini (de novo lipogenez) hızlandırır. Bu tablo kanda trigliserid yüksekliğine ve koruyucu iyi kolesterolün (HDL) düşmesine yol açarak, damar duvarındaki iltihabi süreci körükler.

Damar sertliğinin ilerlemesini yavaşlatmak amacıyla tüketimi sınırlandırılması gereken başlıca zararlı gıdalar şunlardır:

• Paketli margarinler
• Sucuk, salam ve sosis
• Derin yağda kızartılmış yiyecekler
• Hazır kurabiye ve kekler
• Şekerli ve asitli içecekler
• Beyaz ekmek ve hamur işleri
• Ağır şerbetli tatlılar
• Aşırı tuzlu konserve gıdalar

Hangi kalp belirtileri görüldüğünde damarları temizleyen besinler ile vakit kaybetmeden uzmana gidilmelidir?

Koroner arter hastalığı, on yıllar boyunca hiçbir belirti vermeden sessizce ilerleyebilen bir doğaya sahiptir. Damar içindeki plak büyüyüp kanın geçtiği kanalı önemli ölçüde daraltana kadar kişi kendisini gayet sağlıklı hissedebilir. Ancak darlık kritik bir düzeye ulaştığında, özellikle kalbin daha hızlı çalıştığı ve daha fazla oksijen talep ettiği efor anlarında kalp kası yeterince kanlanamaz. Bu durum tıp dilinde “iskemi” olarak adlandırılır ve kendisini genellikle göğüs kafesinin ortasında bir baskı, ağırlık veya yanma hissiyle belli eder.

Bu tür yakınmalar başladığında yapılacak en büyük hata, durumu hazımsızlığa veya üşütmeye yorarak evde bitkisel kürlerle geçmesini beklemektir. Özellikle merdiven çıkarken, hızlı yürürken, soğuk havada veya ağır bir yemek sonrasında ortaya çıkan ve dinlenmekle birkaç dakikada hafifleyen göğüs sıkıntısı, daralmış bir koroner damarın yardım çağrısıdır. Bu aşamada kaybedilen her gün, kalp kasının telafisi güç bir hasar görmesi riskini artırır.

Bitkisel yöntemlerle zaman kaybetmeden doğrudan kardiyoloji uzmanına başvurulmasını gerektiren önemli belirtiler şunlardır:

• Göğüs ortasında baskı hissi
• Göğüste sıkışma ve yanma
• Sol kola yayılan ağrı
• Boyuna ve çeneye vuran sızı
• Yokuş çıkarken nefes darlığı
• Egzersiz kapasitesinde belirgin azalma
• Eforla gelen soğuk terleme
• Açıklanamayan ani halsizlik

Damarları temizleyen besinler ile açılmayan tıkanıklıklarda kardiyolojik tanı ve kalsiyum skorlaması nasıl yapılır?

Bir kişi kalp damar hastalığı şüphesiyle veya göğüs ağrısı şikayetiyle kardiyoloji uzmanına başvurduğunda, damarların gerçek durumunu ortaya koymak için kanıta dayalı tanı protokolleri uygulanır. İlk adımda çekilen istirahat elektrokardiyografisi (EKG) ile kalbin elektriksel iletisi ve olası iskemi izleri incelenir. Ardından yapılan transtorasik ekokardiyografi (kalp ultrasonu) ile kalp kasının kasılma gücü, ejeksiyon fraksiyonu ve duvar hareketlerinde bir kusur olup olmadığı değerlendirilir. Kalbin efor altındaki kanlanma kapasitesini ölçmek için ise koşu bandı efor testi veya stres ekokardiyografi devreye sokulur.

Şikayeti olmayan ancak orta risk grubunda bulunan bireylerde, gizli damar sertliğini saptamak amacıyla kontrastsız Koroner Arter Kalsiyum Skorlaması tercih edilir. Çok düşük radyasyonla yapılan bu tomografi işleminde damar duvarındaki kireç miktarı Agatston skoru ile ölçülür; skorun sıfır olması çok düşük riski, yüz ile dört yüz arası orta-yüksek riski, dört yüz ve üzeri ise yaygın plak yükünü gösterir. Yumuşak plakları ve darlık oranlarını görmek için kol damarından ilaç verilerek Koroner BT Anjiyografi (sanal anjiyo) çekilebilirken, anatomik darlıkları belirlemede altın standart yöntem el bileği veya kasık atardamarından girilerek yapılan İnvaziv Koroner Anjiyografidir.

Kardiyoloji uzmanlarının koroner plak yükünü ve darlıkları saptamak için başvurduğu tanı yöntemleri aşağıdaki gibidir:

• İstirahat elektrokardiyografisi
• Transtorasik ekokardiyografi
• Treadmill efor testi
• Stres ekokardiyografi
• Miyokard perfüzyon sintigrafisi
• Koroner arter kalsiyum skorlaması
• Koroner BT anjiyografi
• İnvaziv koroner anjiyografi

Damarları temizleyen besinler yerine plakları sabit tutan kanıta dayalı ilaç tedavileri nelerdir?

Tanı yöntemleriyle koroner damarlarda aterom plağı tespit edildiği andan itibaren, tedavinin temelini kılavuzlara dayalı ilaç tedavileri oluşturur. Toplumda gıdalardan beklenen “plağı küçültme ve koruma” görevini, bilimsel olarak yüksek etkili kolesterol düşürücü ilaçlar (statinler) üstlenir. Atorvastatin ve rosuvastatin gibi ilaçlar, karaciğerde kolesterol sentezini baskılayıp kandaki kötü kolesterolü hızla düşürürken, aynı zamanda endotel işlevlerini onarır ve plak kapsülündeki iltihabı azaltarak plağın yırtılmasını önler. Bu tedavi yaklaşımı kalp krizi ve inme sıklığını yaklaşık yüzde kırk oranında azaltabilmektedir.

Yüksek riskli hastalarda hedeflenen düşük LDL değerlerine (genellikle 70 mg/dL veya kanıtlanmış damar hastalığında 55 mg/dL altı) ulaşılamadığında, tedaviye kolesterol emilim engelleyiciler (ezetimib) veya ileri teknoloji ürünü PCSK9 inhibitörleri eklenir. Ayrıca plak yüzeyinde pıhtı oluşup damarın aniden kapanmasını önlemek amacıyla aspirin ve P2Y12 inhibitörleri gibi kan sulandırıcı (antiplatelet) ilaçlar kullanılır. Kalp hızını ve kan basıncını dengeleyerek kalp kasının oksijen ihtiyacını azaltan beta-blokerler ve ACE inhibitörleri de koruyucu tedaviyi tamamlar.

Damar tıkanıklığının ilerlemesini durdurmak ve kalp krizini önlemek için kullanılan başlıca ilaç grupları şunlardır:

• Yüksek etkili statinler
• Kolesterol emilim inhibitörleri
• PCSK9 inhibitörleri
• Asetilsalisilik asit (Aspirin)
• Klopidogrel, tikagrelor ve prasugrel
• Beta-bloker grubu ilaçlar
• ACE inhibitörleri ve ARB’ler

İleri derece darlıklarda damarları temizleyen besinler yerine uygulanan stent, rotablatör ve bypass yöntemleri nelerdir?

Damar boşluğunda kan akışını kritik düzeyde engelleyen yapısal darlıklar saptandığında, kalp kasının beslenmesini yeniden sağlamak için girişimsel veya cerrahi yöntemlere başvurulur. Perkütan koroner girişim (anjiyoplasti) sırasında darlık bölgesine ilerletilen özel bir balon şişirilerek plak damar duvarına doğru itilir ve kanal genişletilir. Damarın tekrar büzülmesini önlemek için ise bölgeye İlaç Salınımlı Stentler (DES) yerleştirilir. Bu stentler üzerlerindeki mikroskobik tabakadan kontrollü ilaç salgılayarak damarın içinde aşırı doku çoğalmasını ve yeniden daralma (restenoz) ihtimalini oldukça düşük seviyelere indirir.

Eğer plak aşırı kalsiyum birikimi nedeniyle taşlaşmışsa ve standart balonlarla açılamıyorsa, “Rotablatör” adı verilen rotasyonel aterektomi cihazı kullanılır. Ucunda mikroskobik elmas kristaller bulunan zeytin çekirdeği şeklindeki başlık, dakikada yüz kırk bin ila yüz altmış bin devirle dönerek sert kireci kontrollü biçimde tıraşlar ve stentin yerleşmesine zemin hazırlar. Damar içi ses dalgalarıyla kireci çatlatan litotripsi yöntemi de bir diğer modern seçenektir. Çoklu damar tıkanıklığı, sol ana koroner darlığı veya ileri diyabet varlığında ise Kalp Ekibi kararıyla Koroner Arter Bypass (KABG) cerrahisi uygulanır; göğüs atardamarı (LIMA) veya bacak toplardamarı kullanılarak tıkanıklığın ötesine yeni bir köprü kurulur ve kalp kasının kanlanması güvenle sürdürülür.

Kritik damar darlıklarını açmak ve kan akışını yeniden sağlamak için uygulanan girişimsel ve cerrahi yöntemler şunlardır:

• Balon anjiyoplasti işlemi
• İlaç salınımlı stent implantasyonu
• Puanlayıcı balon uygulaması
• Rotasyonel aterektomi (Rotablatör)
• İntravasküler litotripsi (Şok dalgası)
• Koroner arter bypass cerrahisi

Prof Dr Tuna Katırcıbaşı

Prof. Dr. Tuna Katırcıbaşı, 27 yılı aşkın süredir kalp ve damar hastalıklarının tanı ve tedavisinde uzmanlaşmış bir kardiyoloji profesörüdür. Özellikle koroner arter hastalığı, stent tedavileri, hipertansiyon ve kalp yetersizliği alanlarında kapsamlı klinik ve akademik deneyime sahiptir.

Kardiyoloji kariyerine 1999 yılında Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi’nde araştırma görevlisi olarak başlayan Prof. Dr. Katırcıbaşı, 2009 yılında doçentlik, 2019 yılında ise profesörlük unvanını almıştır. Başkent Üniversitesi, Özel Ortadoğu Hastanesi ve Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi’nde öğretim üyesi olarak görev yapmıştır. Halen Adana Medline Hastanesi Kardiyoloji Kliniği’nde görevine devam etmektedir.

Prof. Dr. Katırcıbaşı, ameliyatsız damar açma uygulamaları, şah damarı ve periferik damar tıkanıklıklarının girişimsel tedavisi, kalp yetersizliği yönetimi ve ileri ekokardiyografi alanlarında öne çıkmaktadır. 60’tan fazla ulusal ve uluslararası bilimsel yayınıyla literatüre katkı sağlamış; Avrupa Kardiyoloji Derneği ve Amerikan Kardiyoloji Koleji gibi saygın platformlarda bildiriler sunmuştur.